بخش های مختلف یک پروپوزال

نوشتن پروپوزال پروپوزال نویسی پروپوزال کارشناسی ارشد ایران پروپوزال
نوشتن پروپوزال- پروپوزال نویسی

شماتیک پروپوزال با توجه به هدفی که دارید و یا دانشگاهی که در آن تحصیل میکنید ممکن است تفاوت هایی داشته باشد، ولی عناصر بنیادین و مهم یک پروپوزال عبارتند از:

 1- موضوع یا عنوان تحقیق

عنوان تحقیق با مطالعه مقالات، کتب و پایان نامه های  متعدد و از دل محتوای پروپوزال شکل میگیرد. عنوان نباید خیلی کوتاه یا خیلی بلند باشد، بلکه باید جامع و رسا باشد. استفاده از عبارت هایی مانند: بررسی، ارائه، مطالعه، طراحی و تحلیلی بر میتواند شروع کننده عنوان در نظر گرفته شود. موضوع انتخابی باید با رشته، علایق و توانایی های درسی و تخصصی دانشجو مرتبط باشد. بهتر است که در انتخاب موضوع کلمات مخفف، اصطلاحات، کلمات انگلیسی در فارسی و عناوین اختصاری استفاده نشود و عنوان سوالی طرح نگردد. تعداد کلمات مناسب میتواند بین 7 الی 15 کلمه باشد و بصورت خبری باشد. یکی از مهم ترین پارامترهای انتخاب موضوع، قابلیت اجرایی بودن آن است که محقق باید آن را در نظر بگیرد.

2- بیان مساله

در بیان مساله باید به این سوال پاسخ داد که هدف ما از انجام این تحقیق چیست؟ بنابراین در ابتدا مقدمه ای در مورد موضوع آورده میشود، سپس مشکل را بصورت کلی بیان می کنیم. در مرحله بعدی مشکل را کاملا شرح میدهیم و به نحوی از کل به جز می پردازیم. در بیان مساله باید مشکل به روشنی تعریف گردد و اینکه پژوهش چگونه میخواهد به حل این مشکل کمک کند در مرحله آخر ذکر می گردد. بهتر است که بیان مساله در حداقل در 1 صفحه نوشته شود.

نوشتن پروپوزال- پروپوزال نویسی
3- ضروروت و اهمیت تحقیق

در نوشتن اهمیت تحقیق شکاف ها را در نظر بگیرید و فوایدی که از این تحقیق نصیب می شود و شکاف ها را پر میکند باید مکتوب گردد. همچنین ذکر این نکته که نتایج حاصل از این تحقیق بدرد چه افرادی میخورد مهم است.  اگر میخواهید ضرورت تحقیق شما تایید گردد، نقل قول از بزرگان و محققان در آن ذکر کنید.

4- اهداف تحقیق

اهداف در یک پروپوزال میتواند به دو دسته هدف کلی و هدف جزئی تقسیم شود:
هدف کلی: آنچه که تحقیق بطور کلی به آن دست خواهد یافت درواقع همان عنوان پروپوزال است، با این تفاوت که با کلمات قابل اندازه گیری مانند “تعیین” یا “شناخت” شروع میگردد.
هدف جزئی: اهدافی هستند که  واقع بینانه و  قابل اندازه گیری هستند و
از شکستن هدف کلی به اجزا کوچک تر بدست خواهند آمد. در نوشتن هدف جزئی از افعالی مانند تعیین کردن، مقایسه کردن، اثبات کردن، محاسبه کردن و برقرار کردن استفاده می شود.

نوشتن پروپوزال- پروپوزال نویسی
5- سابقه، پیشینه تحقیق(مروری بر کارهای گذشته)

تعداد مقالاتی که در پیشینه تحقیق باید بررسی شوند حداقل 10 و حداکثر 25 مورد می باشد که از این تعداد، 70درصد باید مربوط به دو سال اخیر(ترجیحا سال اخیر) و 30 درصد مربوط به سال های گذشته باشند. همچنین حداقل 20 درصد مقالات باید کاملا مشابه روش تحقیق باشند که در آینده بتوان مقایسه با آنها را صورت داد. پارامترهایی که باید از هر مقاله استخراج کنید عبارتند از عنوان، سال، نویسندگان، contribution مقاله، روش پیشنهادی، ابزار استفاده شده، نمونه داده و آزمایشات. در نهایت تمامی موارد در یک جدول خلاصه شوند و برای هر مقاله نقدی نوشته شود.  مقالاتی که استفاده می کنید باید ISI و با ارجاع بالا باشند و  بهتر است از 1الی 3 مقاله مروری به عنوان مکمل پیشینه استفاده گردد.  مقالات باید به ترتیب سال بررسی شوند و بهتر است که از 1 مقاله معتبر فارسی هم استفاده شود.

6- فرضیات

مفروضات یک تحقیق، به صورت نتایجی هستند که قرار است با انجام تحقیق به آنها برسیم. درواقع حدس یا پیش داوری اندیشمندانه ای هستند که با آزمایش درستی آن ها باید بررسی شود.فرضیات باید فعل آینده داشته باشند و از نوشتن فرضیات با فعل گذشته پرهیز شود. فرضیه خوب باید ویژگی های زیر را داشته باشد:
1- منطقی باشد
2- در چارچوب مباحث باشد
3- قابل بررسی و آزمایش باشد

نوشتن پروپوزال- پروپوزال نویسی
7- سوالات تحقیق

سوالات تحقیق درواقع مواردی هستند که در ذهن ما شکل گرفته اند و هنوز پاسخیی برای آن ها نداریم و با انجام تحقیق به جواب آنها خواهیم رسید. هرچه قدر که محقق نسبت به مساله مورد بررسی مسلط تر باشد، بهتر میتواند سوالات مناسب پیرامون تحقیق را طرح نماید. معمولا سوالات تحقیق با عباراتی مانند چگونه، آیا، چرا، چه چیز شروع می شوند.

نوشتن پروپوزال- پروپوزال نویسی

8- جنبه جدید بودن و نوآوری در تحقیق(ایده پیشنهادی):

يكي از مهم ترین و اصلی ترین قسمت های پروپوزال، افزایشی بودن آن است یعنی تحقیق باید توانایی این را داشته باشد که دانش جدیدی به دانش قبلی اضافه کند. روش پیشنهادی باید قابل پیاده سازی باشد و کاملا تشریح گردد تا با خوانش آن به نو بودن و جدید بودن آن پی برده شود.

نوشتن پروپوزال- پروپوزال نویسی

9- مراحل تحقیق

مراحل تحقیق میتواند شامل 4 مرحله زیر باشد:
1- انتخاب و تدوین موضوع
2- گردآوری داده و اطلاعات
3- طبقه بندی و تجزیه تحلیل داده ها
4- ارایه یافته ها و نایج تحقیق

10- روش تحقیق:

روش های گردآوری اطلاعات میتواند به دو دسته کتابخانه ای یا میدانی تقسیم گردد. در روش کتابخانه های، مطالعه بر روی اسناد و مدارک صورت میگیرد و در روش میدانی(ابزار گردآوری اطلاعات هم نامبرده میشود) مواردی از قبیل مشاهده، مصاحبه، پرسشنامه و آزمایش استفاده می شود.

11- روش نمونه گیری

بعضی مواقع نمیتوان تمام آزمودنی های یک جامعه را بررسی کرد و محدودیت هایی از قبیل زمان، مالی و منابع انسانی مانع از بررسی همه جامعه موجود می شود. از این رو باید از نماینده منطقی و معقولی از آزمودنی ها استفاده کرد که این خود شمال خطا می باشد، بنابراین باید میزان خطار را هم محاسبه و اعلام کرد.در مطالعاتی که استفاده از نمونه گیری در آن الزامی است میتوان از روش های نمونه گیری تصادفی، خوشه ای، ناحیه ای، هدفمند و غیره استفاده کرد.

نوشتن پروپوزال- پروپوزال نویسی
12- منابع

در این قسمت باید فهرست کاملی از منابعی که استفاده شده است ذکر گردد و شناسنامه کاملی از آن ها نوشته شود. بدین منظور میتوان از استاندارد APA یا IEEE استفاده نمود که منطبق با استانداردهای نگارشی می باشد.

و اما سخن آخر…..

با خواندن یک پروپوزال باید بتوان به سوالات زیر پاسخ داد:
1- آیا روش پیشنهادی، در اولویت های موضوع تحقیق قرار دارد؟
2- آیا دانشجو پشتوانه علمی لازم در موضوع پیشنهادی دارد؟
3- آیا منابع کافی برای انجام تحقیق بررسی شده است؟
5-
پروپوزال نوشته شده قرار است چه مشکلی را حل کند و چگونه؟
4- آیا روش پیشنهادی جدید و نوین می باشد؟

اشتباهات رایج در نوشتن پروپوزال

نوشتن پروپوزال پروپوزال نویسی پروپوزال کارشناسی ارشد ایران پروپوزال
نوشتن پروپوزال- پروپوزال نویسی

نوشتن پروپوزال در نگاه اول شاید امری ساده به نظر برسد، ولی در واقعیت این چنین نیست. یکی از مهم ترین اصول نوشتن پروپوزال، انتخاب یک موضوع جدید، متناسب با رشته، منعطف و متناسب با علایق خود می باشد. تمامی این موارد در کنار هم میتواند یک پروپزوال خوب را برای شما دربر داشته باشد که منجر به تولید یک پایان نامه خوب خواهد شد. این نکته بسیار مهم را باید در نظر گرفت که در نوشتن یک پروپوزال خوب، آینده نگری هم باید بررسی شود چراکه یک دانشجو قرار است از روی این پروپوزال پایان نامه، مقاله معتبر و خوب استخراج کند. بنابراین میتوان نتیجه گرفت که برآیند یک پایان نامه خوب، پروپوزال خوب می باشد و اگر در نوشتن پروپوزال دچار اشتباه شویم، ممکن است در ادامه راه با مشکلات بزرگی مواجه شویم. اشباهات رایج در نوشتن پروپوزال عبارتند از:
1- نداشتن دانش کافی از موضوع که یکی از دلایل اصلی آن، مطالعه ناکافی می باشد.
2- نامرتبط بودن پروپوزال با رشته، علاقه و واحدهای درسی گذرانده شده توسط دانشجو.
3- مساله تحقیق یا بیان مساله ضعیف تشریح شود.
4- استعلام نگرفتن در ابتدای امر از تکراری نبودن موضوع، بسیاری از دانشجویان پس از اینکه پروپوزال خود را تکمیل میکنند و میخواهند دفاع کنند، تصمیم به استعلام از  از پایگاه داده هایی نظیر ایران داک، سامانه جامع دانشگاه سیکا و ….میگیرند که این امر میتواند برای آن ها گران تمام شود، از این رو توصیه می شود پس از انتخاب موضوع و مشخص شدن حیطه کاری، استعلام از عدم تکرای بودن موضوع گرفته شود.
5- نداشتن چشم انداز مناسب از پژوهش، اینکه دقیقا مشکل چه چیز می باشد و ما در آینده قراره این مشکل را چطوری حل کنیم؟ به چه شکلی؟
6-تصورات و فرضیات نادرست و غیرمنطقی.
7- اغلب دانشجویان به دنبال تحقیقاتی هستند که منابع در دسترس، راحت و فراوانی داشته باشد، از این رو برای اینکه خودشان به عنوان اولین نفری باشند که در یک موضوع وارد شده اند، اعتماد به نفس کافی ندارند.

نوشتن پروپوزال- پروپوزال نویسی


8- استفاده از مراجع نامعتبر(مثلا مراجع کنفرانسی یا غیر ISI) یا استفاده از مراجعی که مقالاتی کمی به آن ها ارجاع داده اند.
9- ارجاع به منابعی که هنوز نهایی نشده اند و در دست ویرایش می باشند. بسیاری از مقالات ممکن است با عناوینی از قبیل”Content may change prior to final publication.”که در بالای عنوان آنها نوشته شده، منتشر شده باشند که اصلا توصیه نمیشود از این نوع مقالات که هنوز نهایی نشده اند استفاده کنید.
10- ارجاع به منابعی که هنوز دانلود نکرده اند و صرفا با ترجمه از یک مقاله، به آن مرجع ارجاع داده اند.
11- نسنجیدن اینکه آیا روش پیشنهادی قابلیت پیاده سازی یا اجرایی بودن را دارد یا خیر؟ اکثر دانشجویان پس از اینکه پروپوزال را تایید میکنند دچار مشکل بزرگ اجرایی کردن طرح میشوند، در صورتی که باید در ابتدا آن را می سنجیدند.
12- پافشاری بر موضوعی که در ابتدا انتخاب کرده اید! در صورتی که اولین موضوع انتخابی شما به بن بست خورد، تلاش کنید، اگر نتیجه نداد موضوع را عوض کنید.
13- مشخص نبودن ابزار پیاده سازی روش پیشنهادی
14- عدم تکمیل جدول زمانبندی
15- بسیاری از دانشجویان زمانی با استاد راهنمای خود ارتباط برقرار میکنند که پروپوزال خود را تکمیل کرده اند که این کار میتواند پیامدهای بدی را به دنبال داشته باشد. بهتر است گزارشات پیوسته از هر مرحله ای که تکمیل میگردد به استاد راهنما ارسال گردد و زمانی که استاد راهنما تایید کرد، مرحله بعدی آغاز شود، مراحل نوشتن پروپوزال را میتوان به 3 قسمت اصلی بیان مساله، پیشینه تحقیق و نو آوری تقسیم بندی کرد.

ویژگی های یک پروپوزال خوب

نوشتن پروپوزال پروپوزال نویسی پروپوزال کارشناسی ارشد ایران پروپوزال
نوشتن پروپوزال- پروپوزال نویسی

پروپوزال یا پیشنهاد تحقیق یک طرح اولیه تحقیقاتی که با توجه به پارامترهایی از قبیل علاقه مندی، تخصص های فردی و دانشگاهی نوشته می شود. یک پروپوزال خوب زمانی محقق میگردد که دانشجو با دانش و مطالعه کافی به سراغ یک موضوع نوین و جدید برود و با مشورت استاد راهنمای خود، مساله ای که تاکنون به آن پرداخته نشده است را شناسایی و برای آن راهکاری که توجیح علمی داشته باشد، ارائه کند.در واقع در اینجا سه پرسش اصلی مطرح است:
1-  آنچه که ميخواهيد انجام دهيد، چيست؟
2-  چرا ميخواهيد آن را انجام دهيد؟
3-  چگونه آن را انجام خواهيد داد؟
خروجی یک پروپوزال خوب، میتواند یک پایان نامه و مقاله خوب باشد. یک پروپوزال خوب و قوی از محتوای علمی معتبر برخوردار است و متناسب با آخرین تکنیک ها و پیشرفت های علمی تنظیم شده باشد. انسجام و شفافیت در قسمت های مختلف پروپوزال میتواند از دلایل مهم و اصلی تایید پروپوزال پس از خوانش اولیه توسط داروان باشد.

نوشتن پروپوزال- پروپوزال نویسی

از این رو پیشنهاد میگردد موارد زیر در اولیت قرار داشته باشند:
1- انتخاب موضوعی که نوین و جدید باشد.
2- آخرین روش ها و متدهای ارائه شده مطالعه گردد.
3- بیان مساله کاملا تشریح گردد.
4- ایده و نو آوری توجیح علمی داشته باشد و حق مطلب را ادا کند.
5- پر کردن قسمت های مختلف پروپوزال با دانایی کامل